# Artikel - Doelgroep SGLVG

Expertisecentrum De Borg is een samenwerkingsverband van de vier door de overheid erkende SGLVG-instellingen: Fivoor, Ipse de Bruggen, STEVIG en Trajectum. Er is expertise aanwezig over de behandeling van mensen met een lichte verstandelijke beperking en ernstige gedrags- en psychiatrische problemen (SGLVG). Daarnaast hebben de cliënten van De Borg last van een (jeugd)trauma en een verslaving.

De Borg-instellingen bieden derdelijnszorg. Dat is zorg voor mensen in crisis of na een ernstige gebeurtenis, waar acute hulp gewenst is en die veel problemen hebben.  Ze vormen een gevaar voor de omgeving of zichzelf of hebben een delict gepleegd. De problematiek bij deze mensen is zo groot, dat ze niet meer in hun eigen omgeving kunnen blijven. Juist daar komt de specialisatie van De Borg goed van pas. Na een intensief diagnostisch traject waarin onderzocht wordt waar de problemen vandaan komen, volgt een tijdelijke behandeling via behandelmethoden die op de cliënt zijn afgestemd, met als doel dat deze mensen zo goed als mogelijk weer kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Een bijzondere doelgroep

Borg-instellingen behandelen cliënten op snijvlak van Verstandelijke Gehandicaptenzorg (VG), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en Forensische Zorg (Veiligheid & Justitie). Wat betekent dat? Onze cliënten hebben allemaal een Lichte Verstandelijke Beperking (LVB) die voor het 18^e levensjaar al is gediagnosticeerd, tenzij de voorgeschiedenis onbekend is, omdat ze niet zijn opgegroeid in Nederland. Soms is een LVB niet opgemerkt. Of een sterk netwerk van familie dat hen hielp, valt weg, en ze staan er nu alleen voor. Ze vertonen ernstige gedragsproblemen en hebben vaak ook psychische problemen. Ze hebben vaak een langdurige hulpverleningsgeschiedenis achter de rug, waarin hun complexe gedragsproblematiek niet is verminderd of zelfs is toegenomen. Bijna alle cliënten hebben een verslaving.

Hoe komen ze bij de Borg-instellingen terecht? 

De behandeling in de eerdergenoemde sectoren heeft niet voldoende geholpen en na een ernstige gebeurtenis, een delict of als ze in crisis zijn, is specialistische zorg op maat nodig. Dan wordt een behandeling bij een van de Borg-instellingen geïndiceerd of door de rechter opgelegd.

Start van een diagnostisch traject

Bij elke aanvraag voor plaatsing volgt een grondige intake. Hierin wordt de vraag gesteld: kunnen we passende zorg bieden? Bij binnenkomst is niet meteen duidelijk waar het probleemgedrag bij deze cliënten vandaan komt. Sommige cliënten zijn psychotisch, de meesten hebben een verslaving en zijn ontredderd en ontregeld.

Een multidisciplinair team buigt zich over deze cliënt en er volgt een gedegen diagnostisch traject. Hierin brengen alle specialisten hun eigen deskundigheid in en werken intensief samen om tot de juiste diagnose te komen. Hierin wordt gekeken naar de voorgeschiedenis en welke behandelingen er al zijn toegepast. Wat speelt er bij deze specifieke cliënt en welke benadering past hierbij? Cliënten zijn altijd in beeld geweest bij de zorg. Soms is er eerder geen passende zorg ontvangen, is de verstandelijke beperking niet herkend en erkend of zijn juist psychische problemen onopgemerkt gebleven. Vaak is er samenhang te vinden in probleemgedrag. Het doel is om de cliënten beter te begrijpen, zodat de juiste behandeling kan worden toegepast. Als de diagnose is gesteld, volgt een behandeling die gericht is op de behoeften van de cliënt, en die erop gericht is de cliënt zo goed mogelijk weer maatschappelijk te laten functioneren

Behandeling op maat

De Borg heeft eigen behandelmodules ontwikkeld voor zowel klinische zorg als ambulante zorg. De behandelcentra van de SGLVG (Borg)-instellingen integreren het behandelaanbod vanuit meerdere disciplines, maar altijd vanuit de drie kernwaarden: Bejegenen, Behandelen en Beveiligen. Onderzoek, diagnostiek en behandeling behoren tot de kernactiviteiten hiervan.

Een behandeling bij de Borg-instellingen is altijd tijdelijk, cliënten ontvangen gemiddeld 18 maanden behandeling, met een éénmalige verlenging van 18 maanden, in totaal maximaal 36 maanden. Het doel na behandeling is een stabiele deelname aan het maatschappelijke leven, waarin de cliënten de handvatten toepassen die ze tijdens de behandeling hebben geleerd. Bij ambulante behandeling blijft een cliënt thuis wonen, dit kan een eigen huis, een beschermde woonomgeving of een gehandicapteninstelling zijn. Bij een klinische opname gaat de cliënt na afloop van de behandeling naar een eigen woonomgeving. Ook dit kan een eigen huis (meestal met begeleiding), een beschermde woonomgeving of een gehandicapten- of GGZ-instelling zijn.

De laatste jaren wordt de SGLVG-behandeling steeds meer gegeven vanuit de gedachte dat eerst ambulante behandeling geboden wordt, en dat klinische opname alleen plaatsvindt als het echt niet anders kan. De cliënt behoudt zoveel mogelijk de eigen vertrouwde woonomgeving.  

Beveiligde zorg

De Wet zorg en dwang (Wzd) regelt de rechten bij onvrijwillige zorg of onvrijwillige opname van mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening. De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg vanwege een psychische aandoening. Borg-instellingen hebben met beide te maken. Daar komen ook de mensen met forensische titel bij.

Mensen met een LVB en psychische en gedragsproblemen én een forensische titel kunnen ook bij de Borg-instellingen terechtkomen. Zij bieden hen een beveiligde setting aan na het plegen van een delict of als ze een maatschappelijk risico vormen en nog geen delict hebben gepleegd. De beveiligde setting is ten gunste van de beveiliging van de maatschappij en de beveiliging van de cliënt tegen de maatschappij en zichzelf. Bij de intake moet duidelijk zijn dat er een behandelperspectief aanwezig is, en dat de cliënt hieraan ook zelf wil meewerken. Behandeling binnen de beveiligde setting vindt plaats met meerdere cliënten op een afdeling. De behandeling bestaat uit aangepaste interventies voor de cliënt. Het is zorg die volledig is aangepast op de cliënt.

Samengevat: wat is specifiek voor Borg-instellingen?

De specifieke kenmerken van de SGLVG-doelgroep kort samengevat op een rij:

·       Borg-instellingen behandelen cliënten op het snijvlak van Verstandelijke Gehandicaptenzorg (VG), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en Forensische Zorg (FG).

·       Cliënten hebben een LVB, meestal voor het 18e levensjaar gediagnosticeerd en soms niet.

·       Bij binnenkomst is behandelperspectief nodig én genoeg motivatie van de cliënt om behandeling op te starten.

·       Behandeling bij Borg-instellingen is altijd tijdelijk, maximaal 36 maanden. Het doel na de tijdelijke behandeling is om zo goed mogelijk weer deel te nemen aan de maatschappij met toepassing van het geleerde tijdens de behandeling.

·       Borg-instellingen bieden een beveiligde setting aan, zowel vanuit Wet zorg en dwang als Wet verplichte ggz.

Wat doet het samenwerkingsverband?

Expertisecentrum De Borg is in 1999 opgericht met als doel om de krachten te bundelen, kennis te delen en uit te wisselen op het gebied van diagnostiek, behandeling en wetenschappelijk onderzoek. De Borg initieert, coördineert en faciliteert diverse advies- en werkgroepen, waarbinnen medewerkers van de SGLVG-behandelcentra hun kennis bundelen en delen. Dit leidt tot innovatie op het gebied van diagnostiek, behandeling en wetenschappelijk onderzoek. Het uitgevoerde toegepaste wetenschappelijk onderzoek wordt vertaald naar de werkvloer, zodat dit ook in de dagelijkse praktijk kan worden gebruikt. De opgedane kennis wordt ook met mensen buiten de Borg-instellingen om gedeeld. De Borg zit aan tafel bij ministeries en autoriteiten om de expertise van deze bijzondere doelgroep met de behoeften en behandeling ervan met hen te delen.

Vier unieke Borg-locaties in Nederland behandelen mensen met een LVB die zulke ernstige gedragsproblemen hebben, dat ze niet meer in hun omgeving kunnen blijven. Er is acute zorg en specialistische behandeling nodig om deze mensen met een tijdelijke behandeling weer te laten deelnemen aan het maatschappelijk leven. De behandeling aan SGLVG-cliënten wordt hiermee continue geoptimaliseerd. Met als doel dat cliënten grip op hun leven krijgen en kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Lees meer over onze activiteiten op de website of volg ons op LinkedIn.